ENDÜLÜS TARİHİ KRONOLOJİSİ

(İspanya ve Dünya Tarihi ile Mukâyeseli)

300      Altı yüzyıl sürecek olan Orta Amerika yerli kültürlerinin “klasik” döneminin başlaması

378-450 Hunlar’ın Orta Avrupa’yı istilası üzerine Gotlar, Burgonyalılar, Vandallar, Anglosaksonlar ve öteki Germen halklarının Roma topraklarına gelmeleri

Roma İmparatorluğunun büyük barbar akınlarıyla çökmesi ve bir daha toparlanamaması

Germen akınları ve bu akınların Latin dünyasında yol açtığı kargaşa üzerine, manastırların eğitim-kültür merkezleri durumuna gelmesi

410      Hun korkusuyla Roma sınırlarını zorlayan Vizigotlar’ın Roma kentini yağmalamaları ve İspanya’ya geçip krallıklarını kurmaları

451      Papa’nın çağrısıyla Kalkedon (Kadıköy) Konsili’nin toplanarak teslis öğretisinin Papa Büyük Leon’un belirlediği şekliyle benimsenmesi ve monofizist anlayışın reddedilişi

453      Attila’nın ölümü ve Hun federasyonunun dağılması

496      Frank Kralı Clovis’in Hıristiyanlığın Ortodoks mezhebini benimsemesi

565      Doğu Roma imparatorlarına “Bizans İmparatoru” denmeye başlanması

571      Hz.Muhammed’in doğumu

622      Hz.Muhammed’in Mekke’den Medine’ye hicreti

632      Hz.Muhammed’in vefatı

632-1000  İslâmiyet’in Arap Yarımadasından çıkarak “ilk dönem fetihler” sayesinde Orta Doğu, Kuzey Afrika ve İber Yarımadası’nda yayılması

634      Halife Hz. Ebubekir’in vefatı

634-644  Halife Hz. Ömer’in halifelik dönemi

636      Suriye bölgesinin fethi

638      Kudüs’ün fethi

639-642 İslamî takvimin (hicrî) uygulamaya konması

            İran, Mısır ve Filistin’in fethi

641      Müslümanların Mezopotamya’yı fethi

642      Müslümanların Mısır’ı fethi

644-656  Halife Hz. Osman’ın halifelik dönemi

647      Trablusgarb’ın fethi

650-652 İran ve Mezopotamya’da Sasani yönetiminin tamamen sona ermesi

            İslam devleti sınırlarının Horasan’a kadar uzanması

            Sicilya (Syracuse kenti) üzerine yapılan ilk Müslüman akını

653      Kıbrıs’ın ikinci kez ve Rodos Adası’nın fethi

656-659  Halife Hz. Ali’nin halifelik dönemi

661      Emevîler’in Hilâfeti ele geçirmesi

668      Sicilya çıkarması

670      Kuzey Batı Afrika’nın Ukbe b. Nâfi’ tarafından fethi ve Kayrevan şehrinin kurulması

            Emeviler’in İstanbul kuşatması

680      Muâviye’nin ölmesi, oğlu Yezîd’in başa geçmesi ve Hz. Hüseyin’in şehit edilmesi

687      Uzakbatıda Barbar Karolenj İmparatorluğunun yerleşmesiyle Avrupa’da sukûnetin yerleşmesi

696      Arapça’nın İslam devletinin resmi dili olması ve ilk Arap sikkesinin basılması

698      Elden çıkan Kuzey Batı Afrika’nın Hassan b. Nu’mân tarafından yeniden fethi ve Tunus şehrinin kurulması

705      Kuzey Batı Afrika’nın Mûsâ b. Nusayr tarafından bir vilâyet olarak Emeviler’e bağlanması

710      Tarîf b. Mâlik’in keşif birliği başında İspanya’ya geçişi

711-715 İspanya’nın Fethi Dönemi

711      Târık b. Ziyâd’ın İspanya çıkarması

            İber Yarımadası’nda Vizigot hâkimiyeti döneminin sona ermesi

712      Mûsâ b. Nusayr’ın İspanya’ya geçişi

712-713 İslam devleti sınırlarının Çin’e kadar uzanması

713      Abdülaziz b. Mûsâ ile Teodomir arasında barış yapılması

714      Târık ile Mûsâ’nın Endülüs’ten ayrılarak Dımaşk’e dönmeleri

            Merovenjler’in kralı Karl (Charles) Martel’in Franklar’ın da liderliğini elde etmesi

714-741  Frank Kralı Karl Martel’in yönetim dönemi

715-756 Endülüs’te Valiler Dönemi

715      Müslümanların Kuzey Batı Hindistan’daki Sind bölgesini, bir süre sonra da Hint Okyanusunda üstünlüğü ele geçirmeleri

            İndus Vadisinde çöller bölgesinin Müslümanlarca fethi

716      Emeviler’in İstanbul kuşatması

718      İspanya’da ilk Hıristiyan isyanı: Asturias bölgesinde Pelayo’nun isyan etmesi ve Oviedo yakınında Hıristiyan İspanya krallığının temellerini atması: Kuzeybatıda Pelayo liderliğinde Asturias/Galicia Düklüğü, Kuzeydoğuda Petrus liderliğinde Kantabria Düklüğü

            Vali el-Hurr b. Abdurrahman es-Sakafî’nin Basklı-Asturiaslı Hıristiyanları başarısız kuşatması

Müslümanların Endülüs üzerinden Frank toraklarına girmeleri

            Küçük Asya’da (Anadolu) Bizans iktidarının yeniden kuruluşu

718-1085 Reconquista’nın birinci safhasının başlaması

719      Endülüs Vâlisi Semh b. Mâlik’in Kurtuba’yı idare merkezi yapması

            Nerbûne’nin (Narbonne) fethi

721      Müslümanların Tulûşe’den (Toulouse) geri püskürtülmeleri

729      Kuzey Endülüs’te Menûse isyanı

730      Papalık ile Bizans arasında dinî semboller konusunda anlaşmazlık

731      Abdurrahman b. Muâviye’nin (Dâhil) doğumu

732      Karl Martel’e karşı Balâtüşşühedâ (Tours/Poitiers) savaşıyla gelen yenilgi

735-736 Vali Ukbe İbnü’l-Haccâc’ın başarısız Galicia seferi

739      Asturias’ta Galicia Kralı I.Alfonso’nun göreve gelmesi

740      Endülüs’te Berberî isyanlarının çıkması üzerine I.Alfonso’nun saldırması

742      Vali Belc b. Bişr’in Dımaşkliler’i Endülüs’ün çeşitli yerlerine yerleştirmesi

            Kuzey Afrika’da Emeviler’e karşı Berberî isyanları

750      Endülüs’te kıtlık başgösterince, Hıristiyanların saldırısı

Doğu’da Emevîler’in sona ermesi ve Abbâsîler’in kurulması

751      Endülüs’te asabiye sebebiyle iç karışıklıkların çıkması

Arbûne’nin kaybı

Berberîler’den bazı grupların Mağrib’e göç etmesi

Talas Meydan Savaşında Türkler ile Araplar’ın müttefikan Çinliler’i yenmesi

752      Kısa Pepin’in Franklar’ın kralı unvanını alması

753      I.Alfonso’nun Aşturga’yı (Astorga) işgal etmesi

755      Abbâsîler’in elinden kurtulan Abdurrahman b. Muâviye’nin Endülüs’e ulaşması

756      I.Abdurrahman’ın Emîrliği

            Çin’de ilk baskı âletinin bulunması

756-929 Endülüs Emevi Emîrliği Dönemi

757      I.Abdurrahman’ın İbn Muğîs ayaklanmasıyla uğraşması

Galicia Kralı I.Froila’nın Lük, Burtugal, Şelemenka, Şekûbiye, Âbile, Semmûre’yi işgal etmesi

758-760 Güney Hazar Bölgesinin İslam devletine eklenmesi

759      Endülüs Vâlisi Yusuf el-Fihrî’nin öldürülmesi

768-774 I.Aurelio zamanında Galicia Krallığı ikiye bölündü

FranklarIn Kralı Şarlman’ın (Charlemagne) tahta geçişi

774-784 Silo zamanında Galicia Krallığı yeniden birleşti

777      Sarakusta Vâlisinin Frank Kralı Şarlman’ı ziyaret etmesi

778      Şarlman’ın Sarakusta’yı kuşatması ve Bâbü’şşezerî (Roncevamx) Savaşı

782      Müslümanların Anadolu’yu ele geçirmesi

784      Silo’nun ölmesi ve yerine Mauregato’nun geçmesiyle Galicia Kr.nın yeniden ikiye bölünmesi

785      İberya yerli Hıristiyan halkından İslamiyet’e girişlerin artması

I.Abdurrahman’ın Kurtuba Katedrali’ni Hıristiyanlardan satın alması

788      I.Abdurrahman’ın vefatı ve I.Hişam’ın emîr olması

Kurtuba Katedrali’nin yerine Kurtuba Ulucâmiinin planlanması ve inşâsının başlaması

791-842 II.Alfonso (791-842) liderliğinde Galicia Kr. yeniden birleşti

II.Alfonso ile I.Hişam, I.Hakem ve II.Abdurrahman arasında, Müslümanların başarılı olduğu şiddetli savaşlar olması

795      İmam Mâlik’in vefatı

796      I.Hişam’ın vefatı ve I.Hakem’in emîr olması

            Kurtuba Ulucâmii inşaatının tamamlanması

799      Osvar’ın kendisini Navar dükü ilan etmesi

800      Şarlman’ın İmparator lâkabını alması

            Kuzey Afrika’da (Tunus) Ağlebîler’in kurulması

804-806 Harun Reşid’in Anadolu seferi

807      Tuleytula ayaklanması ve Hendek Vak’ası

8 . ?-1137 Berşelûne Kontluğu

809-1137 Aragon Kontluğu

810 veya 820-1512 Navar Krallığı

814      Şarlman’ın ölümü

816      Mâlikî Mezhebinin Endülüs’te yayılmaya başlaması

822      I.Hakem’in vefatı ve II.Abdurrahman’ın emîr olması

Ziryâb’ın Bağdat’tan Endülüs’e geçişi ve Abbâsî tesirinin başlaması

825-831  Mürsiye şehrinin inşâ edilmesi

827      Girit’in fethi

827-902 Müslümanların (Ağlebîler) Sicilya’yı fethi

829      İşbiliye Ulucâmiinin inşâ edilmesi

830-835 Galicia’da Havari James’in ya da sözde Yakup Peygamber’in kalıntılarının bulunması ve Şente Yakub (Santiago de Compostela) şehrinin Hıristiyanlar için kutsal hac mekanı haline gelmeye başlaması

830-833 Bağdat’ta Beytü’l-Hikme’nin kurulması

831-1000  Danimarka, İsveç Norveç ve İzlanda’nın Hıristiyanlığa geçişleri

835      Mâride kalesinin inşâsı

837      Müslümanların Napoli’yi fethi

839      Kurtuba ile Bizans arasında elçilerin gidiş-gelişi

840      Uygurlar’ın yıkılışı

841      Müslümanların Bari’yi fethi

842-850 I.Ramiro dönemi Müslümanlara karşı başarısız saldırılarla geçti

844      Normandiyalılar’ın İşbiliye’yi kuşatmaları

845      Çin’de Budizm’in resmen yasaklanması, bunun üzerine Kore’de devlet dini haline getirilmesi

846      Ostia ve Roma’nın Müslümanlarca kuşatılması, Papa VIII.John’un (877-882) vergiye bağlanması

847      Harizmî’nin ölümü

850-866 I.Ordono’nun, Müslümanların iç karışıklığından yararlanarak Duvîru nehrinden güneye inmesi ve geri çekilmek zorunda kalması

851      Martyr Hareketi ve Flora ve Mâriye adlı isyancı kızların ölmesi

852      II.Abdurrahman’ın vefatı ve I.Muhammed’in emîr olması

853      Tarihçi İbn Habîb’in vefat etmesi

            Normanlar’ın Orleans ve Paris kentlerini istila etmeleri

855      Kal’atü Rebâh’ın güçlendirilmesi

            İmam Ahmed b. Hanbel’in ölümü

857      Ziryâb’ın Kurtuba’da vefatı

859      Vikingler’in Cezîretü’l-Hadrâ’yı işgal etmeleri

866-911 III.Alfonso’nun Müslümanlara karşı saldırıları: Mâride, Kulumriye, Bâzu, Kûriye ve Şelemenka’yı tahrip etmesi

867      Saffârîler’in kurulması

868      Ahmed b. Tulun’un Mısır’a vali atanması

870      Buhârî’nin ölümü

873      Kindî’nin ölümü

Endülüs’te umumi kıtlığın baş göstermesi

886      I.Muhammed’in vefatı ve Münzir’in emîr olması

888      Münzir’in vefatı ve Abdullah’ın emîr olması

891      Abdullah’ın İşbiliye’yi ele geçirmesi ve yağmalaması

897      Zeydîler’in kurulması

899      Karmatîler’in kurulması

900      Viking saldırıları sonucu İngiliz-İrlanda kiliselerinin yakılıp yıkılmasıyla kültür merkezlerinin sönmesi

Paralı Türk askerlerinin ve Türk kabilelerinin İslam devletlerinin siyasi hayatlarında etkili olmaya başlamaları

            Maya ve Meksika topluluklarının bilinmeyen nedenlerle dağılması

            Sâmânîler’in kurulması

900-1350  Avrupa’da toprakların tarıma açılma tekniklerinin uygulamaya başlanması (Endülüs’ün etkisiyle)

901      Sâbit b. Kurrâ’nın ölümü

            Lâride’de Ulucâmi’nin inşâsı

905      Endülüs’e Zâhirî Mezhebini sokan Abdullah b. Kâsım b. Hilâl’in vefatı

            Pamplona yakınında Navar Krallığının kurulması

905-925 I.Sancho Garces’in, Navar Krallığı’nın gerçek kurucusu olması

909      Kuzey Afrika’da Fâtımîler’in kurulması ve Ağlebîler’in sona ermesiyle Sicilya’nın Fâtımî vilâyeti haline gelmesi

910      Cluny’de Burgundy Manastırı’nda Benedict Tarikatının kurulması

911      Garcia ile birlikte Galicia Krallığı’nın artık Leon Krallığı adını alması

911-1230 Leon Krallığı

912      Emîr Abdullah’ın vefatı ve III.Abdurrahman’ın emîr olması

913      Saîd b. Münzir’in İşbiliye Vâlisi olması ve şehrin surlarını yıkarak köşk inşâ etmesi

914      Leon’un Asturias’ı başkent edinmesi

915      Endülüs’te umumi kıtlığın baş göstermesi

918      İsyancı İbn Hafsûn’un vefatı

919      Endülüs’te veba salgını

920      Kuzey İspanya’daki Osma, Şente İştebîn de Gûrmâc (San Esteban de Gormaz), Kelûniye (Clunia) ve Mûyes (Muez) küçük kentlerinin fethedilmesi

923      Taberî’nin ölümü

925      Râzî’nin ölümü

928      Berbeştru kalesinin fethi

            Kurtuba’da darphânenin kurulması

929-1031 Abdurrahman’ın kendisini halîfe ilân etmesi ve Endülüs Emevi Hilâfeti Dönemi

930      Karmatîler’in Mekke’yi yağmalaması

930-1217 Kastilya Krallığı

931      Sebte şehrinin alınması

            İbn Meserre’nin vefatı

935      İmam Eş’arî’nin ölümü

936      Medînetü’z-Zehrâ’nın inşâsı

938      Semmûre’nin Müslümanlar tarafından geri alınması

939      Müslümanların Şente Menkeş’te (Simancas) yenilmesi

940      İbn Abdirabbih’in vefatı

942      Ebû Ali el-Kâlî’nin Endülüs’e gelmesi

944      Turtûşe’de tersâne inşâsı

            İmam Mâtüridî’nin ölümü

945      Bizans elçilerinin Kurtuba’ya gelmesi

            Büveyhî Müizzüddin Ahmet’in Bağdad’ı işgal etmesi

946      Endülüs’te veba salgını

950      Fârâbî’nin ölümü

            Girit’in Bizanslılar tarafından işgal edilmesi

951      Leon Kralı II.Ramiro’nun ölmesi

953      Benedict Tarikatı üyesi Clunylerin Berşelûne’ye ulaşması

            Juan de Gorz’un elçisinin Kurtuba’ya gelişi

954      Fâtımîler’in el-Meriye sâhillerine saldırması

955      Tarihçi Ahmed Râzî’nin vefatı

            el-Meriye şehrinin yeniden inşâsı

956      Turtûşe Ulucâmiinin inşâsı

961      Abdurrahman en-Nâsır’ın vefatı ve II.Hakem’in halîfe olması

963      Gazneliler’in kurulması

965-969 Bizanslılar’ın Suriye’yi işgal etmesi

            Fâtımîler’in Mısır’ı ele geçirmeleri

966      Normandiyalılar’ın Endülüs’ün Atlas Okyanusu kıyılarına saldırması

970      Yahudi asıllı vezir Hasdây b. Şaprût’un vefatı

            Normandiyalılar’ın Şente Yâkub (Santiago) kıyılarına saldırması

972      Bizans elçisinin Kurtuba’ya gelmesi

976      II.Hakem’in vefatı ve II.Hişam’ın halîfe olması

976-1025  Büyük Bizans komutanlarından II.Basileios’un yönetim dönemi

977      Tarihçi İbnü’l-Kûtiyye’nin vefatı

978      Vezir Ca’fer Mushafî’nin azledilmesi

979      Medînetü’z-Zâhire’nin inşâsı

980      Hâcib el-Mansûr İbn Ebî Âmir’in yeni bir ordu tanzim etmesi

981      el-Mansûr’un Leon seferi ve Şente Menkeş’i fethetmesi

985      el-Mansûr’un Katalonya bölgesine seferi ve başkent Berşelûne’yi fethi

988      el-Mansûr’un Kûriye (Coria), Liyûn (Leon) ve Semmûre (Zamora) kentlerini fethi

            Tarihçi İbn Hayyân’ın doğumu

989      Şâir İbn Hânî’nin vefatı

            Rusya’nın Hıristiyanlığa geçişi

999      Leon Kralı III.Bermudo’nun ölmesi ve V.Alfonso’nun kral olması

994      İbn Hazm’ın doğumu

997      el-Mansûr’un Gâle (Gaule) veya Cıllîkıye bölgesi seferi ve Şente Yâkub kentini fethi

            Mağrib’te Zîrî b. Atıyye’nin yenilmesi

1000    (Yaklaşık olarak) Batı Avrupa’nın komşularıyla ilişkilerinin baskın niteliğe bürünmeye başlaması

            Avrupalılar’ın günlük tüketim mallarını pazara götürmede su yollarından iyi şekilde yararlanmaları

            Kelt, Germen, Slav kabileleri ve Macaristan’ın Hıristiyanlığı benimsemeleri

            Avrupa mimarisinde Romanesk anıtsal taş yapı atılımının başlaması

            Gazneli Mahmut eliyle Müslümanların Hindistan’ı fethi

            Müslümanların Sahra’nın güneyinde önemli ilerlemeler kaydetmeleri

Altay dağlarından Güney Rusya’ya kadar uzanan Bozkırların Türkçe konuşan kabilelerin merkezi haline gelmesi

1000-1300  Avrupa’da kasabaların gelişme göstermesi

1000-1453  Müslümanların Hindistan, Doğu Avrupa ve Orta Asya’da yayılması

1000-1500  Avrupa siyasi evriminin üç evresi

1000-1550  İslam mimarisinin yükseliş ve ihtişam dönemi

1002    el-Mansûr İbn Ebî Âmir’in Kastilya seferi ve sefer esnasında vefatı üzerine Medînetü Sâlim’de defnedilmesi, yerine oğlu Abdülmelik Muzaffer’in hâcib olması

1003    el-Muzaffer’in Katalonya Seferi

1005    el-Muzaffer’in Cıllîkıye Seferi

            Mağrib’te Kayrevân Câmii’nde Halîfe Hişam adına hutbe okunması

1006    el-Muzaffer’in Kastilya seferi ve Kelûniye zaferi

            el-Muzaffer’in Benbelûne (Pamplona) seferi

1007    (Yaklaşık olarak) Selçuk’un Cend şehrinde ölümü

1008    Abdülmelik’in vefatı ve Abdurrahman Şencûl’ün (Sancho) hâcib olması

II.Hişam’ın tahttan inmesi ve yerine Muhammed Mehdî’nin geçmesi, Süleyman Müstaîn’in halîfelik iddiası

            Mehdî’nin vefatı

            Medînetü’z-Zâhire’nin yağmalanması

1010    II.Hişam’ın yeniden hilâfete getirilmesi

1011    Belensiye’de Âmirîler hânedânının kurulması

1012    Tarihçi İbnü’l-Fardî’nin vefatı

1016    Ali b. Hammûd’un Kurtuba’ya hâkim olması

            Ali’nin vefatı ve yerine Kâsım b. Hammûd’un geçmesi

1017    Endülüs’e karşı Burgonyalılar’ın Haçlı saldırıları başlatmaları

            IV.Abdurrahman Murtezâ’nın halîfe ilân edilmesi

            Kont Sancho Garcia’nın ölmesi

1018    Çağrı Bey’in Doğu Anadolu seferine çıkması

1020    Yahudi asıllı Endülüslü filozof Solomon İbn Gabirol’ün (Avicebron) doğumu

1023    V.Abdurrahman Müstazhir’in halîfe olması

            III.Muhammed Müstekfî’nin halîfe ilân edilmesi

1025    (-ten itibaren) Clunylerin Aragon, Navar ve Leon krallıklarında yayılması

1027    III.Hişam Mu’tezid’in halîfe ilân edilmesi

1028    Leon Kralı V.Alfonso’nun vefatı ve yerine III.Bermudo’nun geçmesi

1031-1090 Endülüs Emevileri idaresinin sona ermesi ve Endülüs’te Mülûkü’t-Tavâif Dönemi

1035    Büyük Sancho’nun ölmesi ve yerine I.Fernando’nun geçmesi

Gazneliler’in Selçuklular’a Horasan’da muhtariyet vermesi

1037    İbn Sina’nın vefatı

Leon Kralı III.Bermudo’nun ölmesi

1037-1157 ve 1217-1502  Birleşik Leon-Kastilya Krallığı

1038    Gırnata’da Habbûs b. Zîrî’nin vefatı ve yerine oğlu Bâdîs’in geçmesi

1038    Selçuklular’ın Gazneliler’i Telhâb’ta yenerek bağımsızlıklarını kazanmaları

1040    Selçuklular’ın Gazneliler’e karşı kazandıkları Dandanakan Zaferi

1041    İşbiliye’de Kadı Muhammed b. Abbâd’ın vefatı ve yerine oğlu Mu’tezid’in geçmesi

1043    Kurtuba’da Ebu’l-Hazm b. Cehver’in vefatı ve yerine Ebu’l-Velîd b. Cehver’in geçmesi

1045    Batalyevs Emîri İbnü’l-Eftas’ın vefatı ve yerine Muzaffer’in geçmesi

            Sid Campeador’un doğumu

1048    Bîrûnî’nin vefatı

1049-1054 Papa IX.Leo, Avrupa liderlerini Endülüs üzerine yönlendiriyor

1053    I.Fernando’nun Tuleytula’ya karşı saldırıya geçmesi

1054    Murâbıtlar’ın kurucularından Lemtûne lideri Yahya b. Ömer’in ilk askerî başarısı: Sicilmâse’yi fethi

            Papa ile Konstantinopolis Patriğinin birbirlerini aforoz etmeleriyle Katolik-Ortodoks bölünmesinin ortaya çıkması

1053    I.Fernando’nun Tuleytula’ya karşı saldırıya geçmesi

1056    Gırnatalı Vezir Yahudi İbnü’n-Nağzele’nin vefatı

1057    Bâdîs’in Hammûdîler’in Mâleka’sını ele geçirmesi

            I.Fernando’nun Batalyevs’e saldırması

1058    Runde’nin İşbiliye Emîrliğine katılması

            Yahudi asıllı Endülüslü filozof İbn Gabirol’ün (Avicebron) ölümü

1059    Avrupa’nın siyasi evriminde imparatorun piskoposlarca desteklenmesi devrinin sona ermesi ve Papalığın piskoposları atama hakkını kendi eline almasıyla imparator-papa kavgaları döneminin başlaması

1060-1091 Norman Prensliği tarafından işgal edilen Sicilya’da İslam hâkimiyetinin sona ermesi

1061    Lemtûne lideri Ebû Bekir b. Ömer’in yönetimi Yusuf b. Taşfîn’e vekâleten devretmesi

1061-1073  Hıristiyan dünyanın Papa II.Alexander sayesinde Müslümanların bütün Akdeniz havzasından temizlenmesi yani Akdeniz Reconquistası idealiyle tanışması

1062    Merâkeş şehrinin inşâsı

1063    I.Fernando’nun Kûriye şehrini işgal etmesi

1064    Normandiyalı Fransızlar’ın Berbeştru şehrini işgal etmeleri: Müslümanlara karşı ilk Haçlı Seferi

            İbn Hazm’ın vefatı

1065    Berbeştru şehrinin İbn Hûd tarafından geri alınması

Kastilya-Leon Kralı I.Fernando’nun ölmesi ve devletin oğulları arasında taksim edilmesi

1068    Mu’tezid’in vefatı ve yerine Mu’temid’in geçmesi

            Abbâdîler’in Kurtuba’ya hâkim olması

1070    Tarihçi Sâid Tuleytulî’nin vefatı

1071    Malazgirt Zaferi ile Selçuklu Türkleri’nin Bizanslılar’dan Anadolu’yu almaları

1072    II.Sancho’nun VI.Alfonso’yu yendikten sonra Semmûre’de öldürülmesi

1073    Kuzey Afrika’da Yusuf b. Taşfîn’in Murâbıtlar’ın başına geçmesi

1075    Tuleytula Emîri Me’mûn b. Zünnûn’un vefatı

            Gırnata Emîri Bâdîs b. Habbûs’un vefatı

            Süleyman Şâh’ın İznik’i fethedip Türkiye Selçuklu Devletini kurması

1076    Tarihçi İbn Hayyân’ın vefatı

1078    Sıkıliyeli (Sicilya) şâir İbn Hamdîs’in Endülüs’e gelişi

1079-1080 Mekke-Medine’de Abbâsî Halîfesi ve Selçuklu Sultanı adına hutbe okunması

1081    Fakîh Ebu’l-Velîd Bâcî’nin el-Meriye şehrinde vefatı

1082    Müstaîn İbn Hûd’un vefatı

1083    Mecrît’in düşüşü

Dil âlimi A’lem Şentemerî’nin vefatı

1084    Ali b. Yusuf b. Taşfîn’in doğumu

            Şâir vezir İbn Ammâr’ın vefatı

1085    VI.Alfonso’nun Tuleytula şehrini işgal etmesi

            VI.Alfonso’nun Leyyit (Aledo) kalesini ele geçirmesi

1085-1238 Reconquista’nın ikinci safhası

1086    Yusuf b. Taşfîn’in Endülüs’e geçişi ve Zellâka Zaferi

Yusuf b. Taşfîn’in Abbâsî Halîfesi Muktedî-Biemrillâh’a sembolik itâat arz etmesi

1087    Sultan Melikşâh’ın Bağdat’a girmesi

1088    Yusuf’un Endülüs’e ikinci kez geçerek Leyyit kalesini kuşatması

1089    Navar Kralı Sancho Ramirez’in Menteşûn’u işgali

            VI.Alfonso’nun Leyyit kalesini tahliye etmesi

1090    Yusuf’un Endülüs’e üçüncü geçişi, Tuleytula kuşatması

            ve Endülüs emîrliklerine son verme hareketini başlatması

1090-1147 Endülüs’te Murâbıtlar Dönemi

1091    Mu’temid b. Abbâd ile destekçisi VI.Alfonso’ya karşı Murâbıtlar’ın Hısnü’l-Müdevver veya Belme (Palma) zaferi

            Murâbıtlar’ın İşbiliye’yi ele geçirmeleri

            Şâire Lâride bnt. Müstekfî’nin vefatı

1092    Belensiye’nin Sid’ten geri alınması

            Sultan Melikşâh’ın ölümü

1093    Fakîh İbn Sehl’in vefatı

1094    Sid’in Belensiye’yi ikinci kez işgali

            Üşbûne bölgesinin Hıristiyanlardan geri alınması

            Coğrafya âlimi Ebû Ubeyd Bekrî’nin vefatı

1095    Mu’temid b. Abbâd’ın Ağmat’ta vefatı

            İbn Kuzmân’ın doğumu

            Clermont Konsili

1096    Navarlılar’ın Veşka’yı işgal etmesi

            Anadolu ve Orta Doğu üzerine Avrupalılar’ın Haçlı Seferlerinin başlaması

1097    İspanyollar’ın desteklediği Sid’e karşı yapılan savaşın kaybedilmesi

VI.Alfonso’ya karşı Künneşre zaferi ve Sid’in oğlu Don Diego’nun savaş sırasında öldürülmesi

            Birinci Haçlı Seferi ordularının İznik’i işgal etmesi

1098    Urfa Haçlı Kontluğu’nun kurulması

            Antakya’nın Haçlılar tarafından işgal edilmesi ve Antakya Prinkepsliği’nin kurulması

            Fâtımîler’in Kudüs’ü ele geçirmesi

1099    Sid’in Belensiye’de ölmesi

            Haçlılar’ın Kudüs’ü işgali ve burada Kudüs Haçlı Krallığı’nı kurması

1100    1100 Yılı Haçlı Seferleri ile Avrupalılar’ın Türkler’e karşı başarısız olmaları

1102    Belensiye’nin Sid’in hanımı tarafından VI.Alfonso’ya verilmesi üzerine Murâbıtlar’ın şehri ele geçirmesi

1104    Sarakusta dışında bütün Endülüs’ün Murâbıtlar’a bağlı bir eyâlet haline getirilmesi

Müslümanların Berşelûne veya Katalonya bölgesine akınları

            Aragon tahtına I.Alfonso’nun geçişi

1106    Yusuf b. Taşfîn’in vefatı ve yerine oğlu Ali’nin hükümdar olması

            Meşhur Endülüslü bilgin ez-Zehrâvî’nin vefatı

1108    Uklîş Zaferi

            Sarakusta Emîri Müstaîn İbn Hûd’un vefatı

1109    Müslümanların Tuleytula kuşatması

Talebîre’nin fethi

1109    Kastilya-Leon Kralı VI.Alfonso’nun ölmesi ve yerine Urraca’nın geçmesi

1109-1143 Portekiz Krallığı’nın resmen bağımsız olması

1111    Kulumriye’nin (Coimbra), Şenterîn (Santarein), Batalyevs (Badajoz), Ubûrtû (Porto), Yâbüre (Evora) ve Üşbûne’nin (Lisbon) fethi

            İmam Gazâlî’nin vefatı

1113    Şâir İbnü’l-Lübâne’nin vefatı

1114    Vali Mezdelî’nin Tuleytula kuşatması

1117    Elden çıkmış olan Kulumriye’nin yeniden fethi

1118    Sarakusta’nın Aragonlular tarafından işgal edilmesi

Cezâiru’ş-Şarkiyye’nin (Balear Adaları) fethi

1119    Kudüs’te Şövalye Tarikatlarının kurulması

1120    Ketunde (Cutanda) yenilgisi ve Aragonlular’a karşı Gırnata savaşları

            Şövalye Tarikatlarının İspanya’ya yerleşmeleri

1121    Merâkeş’te Mehdî b. Tûmert’in isyanı ve Muvahhidler hareketinin başlangıcı

1125    İbn Zühr’ün vefatı

1126    İbn Rüşd’ün Kurtuba’da doğumu

            Şâir İbn Abdûn’un vefatı

            Şâir A’mâ Tuleytulî’nin vefatı

            Tarihçi Turtûşî’nin İskenderiye’de vefatı

1128    Alfonso Hanriquez’in Portekiz kralı olması

1128-1139   Endülüs Valisi Taşfîn b. Ali’nin Hıristiyanlara karşı seferleri

1129    Kılâ’a (Alcolea) yenilgisi

1130    Mehdî b. Tûmert’in vefatı ve yerine Abdülmü’min b. Ali’nin geçmesi

1134    İfrâğa (Fraga) Zaferi

            Tarihçi Feth b. Hâkân’ın Merâkeş’te öldürülmesi

            Mûsâ b. Meymûn’un Kurtuba’da doğumu

1137-1516 Aragon-Berşelûne/Katalonya Krallığı

1138    Şâir İbn Haffâce’nin vefatı

1139    İbn Bâce’nin vefatı

            Portekiz Krallığının tamamen bağımsız hale gelmesi

            Sultan Sencer’in Hârizm’e hâkim olması

1142    Hıristiyan inançlarının akılla desteklenebileceğine inanan düşünür Pierre Abelard’ın ölümü

1143    Ali b. Yusuf’un vefatı ve yerine Taşfîn b. Ali’nin hükümdar olması

1144    İmâdeddin Zengi’nin Urfa’yı fethederek Urfa Haçlı Kontluğu’na son vermesi

1144-1145   Murâbıtlar’ın Endülüs’teki hâkimiyetlerinin iyice zayıflaması üzerine İkinci Mülûkü’t-Tavâif denen dönemin ortaya çıkması

1145    Murâbıtlar’ı sona erdirmek üzere olan Muvahhidler’in Endülüslüler ile ilk temasları

            Taşfîn b. Ali’nin Vehrân’da vefatı

1146-1152   Muvahhid Halîfesi Abdülmü’min’in Endülüs’e ordu sevk etmesi ve Endülüs’e hâkim olması

1147    el-Meriye’nin düşüşü

            Üşbûne (Lisbon) ve Şenterîn’in (Santarein) düşüşü

            Muvahhidler’in Merâkeş’e girmesiyle Afrika ve Endülüs’te Murâbıtlar’ın sonu

            Muvahhidler’in İşbiliye’yi ele geçirmesi

            Şenterîn ve Üşbûne’nin kaybı

            Belensiye’de İbn Merdenin emîr olması

            İbn Bessâm’ın vefatı

1147-1238 Endülüs’te Muvahhidler Dönemi

1148    İfrâğa, Lâride, Miknâse ve Turtûşe’nin kaybı

            Yahya b. Gâniye’nin vefatı

1150    VII.Alfonso’nun Kurtuba kuşatması

1154    “Sicilya’nın vaftiz edilmiş iki sultanı”ndan biri olan Sicilya Kralı II.Roger’in ölümü

Coğrafya âlimi İdrîsî’nin Nüzhetü’l-müştâk’ın telîfini tamamlaması

1157    el-Meriye’nin Hıristiyanlardan geri alınışı

Murâbıtlar’ın Endülüs’teki son kalıntısı Meymûn b. Yeddir’in Gırnata’yı Muvahhidler’e teslim etmesiyle Endülüs’teki Murâbıt varlığının tamamen sona ermesi

Sultan Sencer’in ölümü

1158    Kastilya tahtına VIII.Alfonso’nun geçişi

1160    İbn Hemüşek’in Karmûne’yi ele geçirmesi

1160-1163   Abdülmü’min’in Endülüs’e geçişi ve İber Yarımadası'nı ele geçirme planı için çalışmalar yapması

1161    Abdülmü’min’in Cebelitârık beldesini inşâ etmesi

İbn Hemüşek’in yenilmesi ve Karmûne’nin geri alınması

1162    İbn Merdenîş ve müttefiklerine karşı Muvahhidler’in Sebîke zaferi sayesinde Gırnata’yı tekrar ele geçirmeleri

            Portekizliler’in Şenterîn ve Bâce şehirlerini işgali

            Abdülmelik b. Zühr’ün vefatı

1163    Abdülmü’min b. Ali’nin vefatı ve yerine Ebû Yakub Yusuf’un halîfe olması

1165    Batı Endülüs’te Portekizli Giraldo Sempavor’un işgal harekâtı

            Muhyiddîn İbnü’l-Arabî’nin Mürsiye şehrinde doğumu

1169    Portekizliler’in Batalyevs’e Saldırması Üzerine Leon Kralının Muvahhidler’e yardım etmesi

1171    İbn Merdenin ölümü

            İşbiliye Ulucâmii ve Vâdî’l-Kebîr köprüsünün inşâ edilmesi

            Galler ve İrlanda’nın Anglo-Norman şövalyelerince ele geçirilmesi

            Selâhaddin Eyyûbî’nin Fâtımî Hilâfeti’ne son vermesi

1172    Vebze (Huete) Savaşı

            Portekizliler’in Bâce (Beja) saldırısı

1173    Kastilyalı Kont Jamino’nun yenilmesi

            Hıristiyanların İsteğiyle Yapılan Büyük Barış Antlaşması

1174    Nûreddin Mahmud Zengi’nin ölümü

1176    Anadolu Selçukluları’nın Bizanslaılar’ı Miryokefalon’da yenilgiye uğratmaları

1177    Kastilya Saldırıları ve Kûnka’nın (Conca) düşüşü

            Şâir Rusâfî’nin Mâleka’da vefatı

1179    Fihrist adlı kitabın müellifi İbn Hayr İşbîlî’nin vefatı

1179-1182  Portekizliler ile Porto ve İşbiliye bölgesinde yapılan kara-deniz savaşları

1182    Kastilyalılar ile Yapılan Şentefîle (Santafila) ve Talebîre (Talavera) savaşları

1183    İbn Beşküvâl’in vefatı

1184    Portekizliler ile yapılan Şenterîn savaşı

            Halîfe Yusuf’un vefatı ve yerine oğlu Yakub’un geçmesi

1185    İbn Tufeyl’in Merâkeş’te vefatı

1186    Gazneliler’in sona ermesi

1187    Selâhaddin Eyyûbî’nin Hıttîn’de Haçlılar’ı yenilgiye uğratması ve Kudüs’ü fethederek buradaki Kudüs haçlı Krallığı’na sona erdirmesi

1189    Şilb şehrinin Haçlılar ile birleşen Portekizliler tarafından işgali

1190    Eyyûbîler’in Sultanı Selahaddin Eyyûbî’nin Haçlılara karşı Muvahhidler’den yardım istemesi

1191    Muvahhidlerin Şilb’i geri alması

            Akkâ’nın Haçlılar tarafından işgal edilmesi

1195    Hıristiyanlar’a karşı Erek (Alarcos) zaferi

1196    Halifenin Birinci Kastilya Seferi ve Tuleytula Kuşatması

1197    Halifenin İkinci Kastilya Seferi ve Tuleytula Kuşatması

1198    Müttefik Kastilya-Aragon Güçlerinin Muvahhidler ve Leonlular’a Karşı Saldırıya Geçmesi

1199    Halîfe Yakub el-Mansûr’un vefatı ve yerine Muhammed en-Nâsır’ın geçmesi

            Tarihçi ve şâir İbnü’l-Ebbâr’ın doğumu

            İbn Rüşd’ün Merâkeş’te vefatı

1200    Yeni Konfüçyüsçülüğün büyük filozofu Çu Hsi’nin ölümü

1203    Hıristiyanların Müttefiki İbn Gâniye’den Cezâiru’ş-Şarkıyye’nin Geri Alınması

1204    Mûsâ b. Meymûn’un vefatı

Dördüncü Haçlı Seferinde Konstantinopolis’in Haçlılar tarafından işgal edilerek Doğu Latin İmparatorluğunun kurulması

1206-1227  Cengiz Han’ın yönetim dönemi

1207    Edebiyatçı İbnü’ş-Şeyh Belevî’nin vefatı

1211    Şelbatarra (Salvatierra) savaşı

            Doğu-Karahanlı Devletinin yıkılması

1212    İkâb (Las Navas de Tolosa) yenilgisi

            Batı-Karahanlı Devletinin yıkılması

1213    Halîfe en-Nâsır’ın vefatı ve yerine Yusuf Müstansır’ın geçmesi

1214    el-Muğrib fî hulî’l-Mağrib kitabının müellifi İbn Saîd Mağribî’nin doğumu

            Kastilya Kralı VIII.Alfonso’nun emriyle Palencia Üniversitesinin kurulması

            VIII.Alfonso’nun ölümü

1215    Kastilya ile barış antlaşması yapılması

            Kastilya Kralı IX.Alfonso’nun emriyle Salamanca (Şelemenka) Üniversitesinin kurulması

1217    Haçlılar ile İşbirliği yapan Portekizliler’in saldırıları ve Sağru’l-Kasr’ın (Alcacer de Sal) düşüşü

            Doğu Endülüs’te İbn Hûd ayaklanması

            Seyyâh İbn Cübeyr’in İskenderiye’de vefatı

            Kastilya tahtına III.Fernando’nun geçişi

1222    Edebiyatçı Şüreyşî’nin Şüreyş’te vefatı

1222-1228 Muvahhid tahtının el değiştirmesi ve önce Abdülvâhid b. Yusuf, sonra Abdullah Âdil’in yönetime geçmesi

1223    (Başları) Moğollar’ın Türkistan’dan Güney Rusya’ya dek uzanan ülkeleri istilâ etmeleri

1224    Taleyâta (Tallante) ve Afs (Aspe) yenilgileri

1224-1226  İsyancı Beyyâsî’ye yardım eden Kastilyalılar’ın saldırı ve işgalleri

1227    Endülüs’te kıtlığın baş göstermesi

            Reconquista için uygun ortamın oluşması

1228    Muvahhid tahtına İdris Me’mûn’un geçmesi

1229    Muvahhidler’in Afrika’da çözülüşünün Endülüs’te yansımaları: isyanlar İbn Hûd’un Endülüs’e hâkim olması ve Muvahhidler’in Endülüs hâkmiyetinin sona ermesi

1229    el-Cezâirü’ş-Şarkıyye’nin (Balear Adaları) kaybı

1231    Mâride ve Batalyevs şehirlerinin kaybı

            Moğollar’ın Anadolu’ya girerek Sivas’a kadar ilerlemeleri

1232    İdrîs Me’mûn’un vefatı ve Muvahhid tahtına Abdülvâhid Reşîd’in geçmesi

            İbnü’l-Ahmer’in emîr olarak ortaya çıkması

1235    İbn Dahye el-Kelbî’nin vefatı

1236    Kastilya Kralı III.Fernando’nun Kurtuba şehrini işgal etmesi

            Enîşe yenilgisi ve Enîşe beldesinin kaybı

1238    Aragon Kralı I.Jaume elinde Belensiye şehrinin kaybı

İbn Hûd’un vefatı

İbnü’l-Ahmer’in Gırnata’ya hâkim olmasıyla Endülüs topraklarının Gırnata Emirliği altında toplanması ve Reconquista’nın üçüncü-son safhası (1238-1492)

1239    İbnü’l-Ahmer’in Muvahhid Halîfesi Reşîd’e biat arz etmesi

1240    Muhyiddîn İbnü’l-Arabî’nin Dımaşk’ta vefatı

1242    Halîfe Reşîd’in vefat etmesi ve İbnü’l-Ahmer’in İfrîkıye’deki Hafsîler’in Emîri Ebû Zekeriya’ya biat arz etmesi

            I.Jaume’nin Mürsiye (Murcia) şehrini işgal etmesi

            Moğol Hanı Büyük Ögedey’in ölümü

1243    Moğollar’ın Selçuklular’ı Kösedağ’da yenilgiye uğratması

1245    Lyon Konsülü ve Papanın Moğolistan’a elçi gönderme kararı alması

1246    Ceyyân (Jaen) şehrinin kaybı

            Şâtıbe (Jativa) şehrinin kaybı

1248    İşbiliye (Sevilla) şehrinin kaybı

            Doğu Endülüs’ün tamamının kaybı

            İbnü’l-Baytar’ın Dımaşk’ta vefatı

            Fransız Kralı IX.Louis’in Kıbrıs’ta Moğol elçilerini kabul etmesi

1250    “Sicilya’nın vaftiz edilmiş iki sultanı”ndan biri olan Sicilya Kralı II.Frederik’in ölümü

1251    Şâir İbn Sehl İşbîlî’nin vefatı

            Kelîle ve Dimne kitabının Katalanca’ya tercüme edilmesi

1252    Kastilya Kralı III.Fernando’nun ölümü ve yerine X.Alfonso’nun geçişi

1254    X.Alfonso’nun İşbiliye’de Arapça-Latince dersleri ve tercümeleri yapılması için bir okul kurması

            Avrupa’da imparatorluğun çökmesiyle, Latin Hıristiyanlık dünyasının evrensel hükümeti olduğunu ileri süren Papalığın Avrupa yönetiminde tek kalması

1255    Tarihçi Beyyâsî’nin Tunus’ta vefatı

1257    Leble (Niebla) şehrinin kaybı

            Moğollar’ın İslam’a girmeleri ve Türkler arasında hızla erimeye başlamaları

1258    Şâir İbn Umeyre’nin vefatı

            Abbâsîler’in yıkılışı

1260    Tarihçi ve şâir İbnü’l-Ebbâr’ın Tunus’ta vefatı

            Seyfeddin Kutuz’un Aynıcâlût’ta Moğollar’ı yenilgiye uğratması

1262    Kâdis şehrinin kaybı

1268    Sultan Baybars’ın Antakya’yı Haçlılar’dan kurtarması

1269    Sûfî İbn Sebîn’in Mekke’de vefatı

1273    Gırnata Emîri I.Muhammed’in vefatı

            Uzun bir fetret döneminden sonra Habsburglar’dan Rudolf’un imparator seçilmesi

            Mevlânâ C. Rûmî’nin vefatı

1274    Dilci İbn Mâlik’in vefatı

            Akıl ile imanı uzlaştırmaya çalışan Hıristiyan filozofu Aziz Thomas’ın ölümü

1276    Aragon Kralı I.Jaume’nin ölümü

1277    Sultan Baybars’ın Anadolu’ya gelerek Akçaderbent’te Moğollar’ı yenilgiye uğratması

            Karamanoğlu Mehmet Bey’in Konya’yı ele geçirmesi

1280    Akıl ile imanı uzlaştırmaya çalışan Hıristiyan din adamı Aziz Büyük Albert’in ölümü

1284    Kastilya Kralı X.Alfonso’nun vefatı

1287    Menûrka adasının kaybı

1292    Tarîf beldesinin kaybı

1294    Platoncu Hıristiyan düşünür Roger Bacon’un ölümü

1300    Osmanlı Beyliği’nin kurulması

Aragon Kralı II.Jaume’nin Lâride’de üniversite kurması

(-den sonra) Germen ve Frank şövalyelerinin Baltık ve Doğu imparatorluklarını kurup ticaret etkinliklerine girişmeleri

            Japonlar’ın geniş çaplı denizcilik faaliyetlerine girişmeleri

1300-1450  Avrupa’da önemli bir kentsel gelişme hareketinin yaşanması

1303    Papa VIII.Beniface’in Fransa kralının adamlarınca kaçırılması

1306    İbn İzârî’nin el-Beyân adlı kitabını telif etmesi

1307    Papa V.Clement’in Papalığı Fransa’nın Avignon kentine taşıması ve papaların neredeyse Fransız kralının adamları durumuna düşmeleri

1308    Sılatü’s-sıla müellifi İbnü’z-Zübeyr’in Gırnata’da vefatı

            Anadolu Selçuklu Devletinin sona ermesi

1310    Kastiya tahtına XI.Alfonso’nun geçişi

1311-1312 Viyana Konsili’nde Roma, Paris, Bologna, Oxford ve Salamanca Üniversitelerinde Arap, İbranî ve Keldanî kürsüleri açma kararı alınması

1313    İbnü’l-Hatîb’in Levşe’de (Loja) doğumu

1314    Gırnata Emîrliğine I.İsmail’in geçişi

1315    Katalan filozof Raimundo Lulu’nun ölmesi

1319    Elekûn (Alacon) savaşında Müslümanların zafer kazanması

1321    Dante’nin ölümü

1325    Aztekler’in Orta Meksika’ya gelişleri ve burada devlet kurmaları

1332    İbn Haldun’un Tunus’ta doğumu

1333    Gırnata’da I.Yusuf’un idareye geçmesi

1336    IV.Pedro’nun Aragon tahtına geçişi

1337-1453  İngiltere ile Fransa arasında Yüzyıl Savaşları

1340    Müslümanların Tarîf savaşında (Salado) yenilmesi

1342    Merînîler’in Tarîf kuşatması

1344    Kastilya Kralı XI.Alfonso’nun el-Cezîretü’l-Hadrâ’yı işgali

1347-1351  Avrupa’da veba salgını

1349    Gırnata’da Dâru’l-İlm’in kurulması

1350-1550  Süngü ve toplarla silahlanmış topçuların ve piyadelerin, şövalyeleri önce kalelerinden sonra savaş alanlarından sürüp çıkarmaları ile askeri örgütlenmenin karmaşık bir durum alması

            İran bölgesinde Moğol hâkimiyetinin sona ermesi ve ülkenin Müslüman beylikler şeklinde dağılması, XIV. yüzyılın ikinci yarısında İslâmiyet’in Orta Asya’daki kesin zaferi, Moğollar’ın Çin’den çıkarılması ve Çin’de Ming Hanedanının (1368-1644) tahta geçmesi olaylarından sonra Katolik misyonerlerin uzun yıllar boyunca Doğu ve İslam dünyasında yürüttükleri misyonerlik faliyetleri ve izlerinin yok olması

1350    Rönesans’ın İtalya’da biçimlenmeye başlaması

1351    Seyyâh İbn Batûta’nın Gırnata’yı ziyareti

1352    Türkler’in Çanakkale Boğazı’nı geçip Gelibolu Yarımadası’nı fethederek Avrupa’ya adım atmaları

1354    I.Yusuf’un Gırnata’da öldürülmesi

1361    Edirne’nin fethi

1364    Sırp Sındığı Zaferi

1365    V.Muhammed’in Gırnata Hastanesini inşâ etmesi

1366    Papalığın Osmanlılar’a karşı Haçlı savaşı ilan etmesi

1369    Şâir Ahmed b. Hâtime’nin vefatı

1374    İbnü’l-Hatîb’in Fas’ta öldürülmesi

1378-1417  Birisi Avignon’da ve diğeri Roma’da iki rakip Papalık dönemi

1385    Sofya’nın fethi

1387    Pedro’nun ölümü

            Selânik’in fethi

1389    Kosova Savaşında Sırplar’ı yenen Türkler’in Balkanlar’da askeri üstünlüğü ele geçirmeleri

1391    Osmanlılar’ın Üsküb’ü fethederek Kuzey Arnavutluk’a ilerlemesi

1393    Şâir İbn Zemrek’in Gırnata veziri oluşu

1394-1402 Osmanlılar’ın İstanbul kuşatması

1395    Osmanlılar’ın Macaristan ve Eflak seferi

1396    Haçlılar’a karşı Osmanlılar’ın Niğbolu Zaferi

1402    Timur’un Ankara savaşında Osmanlılar’ı yenilgiye uğratması

1406    İbn Haldun’un Kahire’de vefatı

1410    Kastilya Kralı II.Juan’ın Entakîre’yi (Antequera) işgal etmesi

1414-1417  Konstanz piskoposlar kurultayı sonunda, İmparator Sigismund’un çabasıyla iki ayrı Papalığın sona erdirilmesi

1415    Portekiz Kralı I.Juan’ın Sebte’yi işgal etmesi

1416    Şeyh Bedreddin’in idam edilmesi

1426    Fakîh İbn Âsım’ın Gırnata’da vefatı

1430    Çinliler’in denizlerden çekilmesiyle Japonlar’ın güney batı Pasifik’te deniz üstünlüğünü ele geçirmesi

1439-1463 Bosna’nın Osmanlılar’a tâbi olması-tamamen ilhak edilmesi

1444    Haçlılar’a karşı Osmanlılar’ın Varna Zaferi

1453    Konstantinopolis’in Türkler tarafından fethedilmesi ve Ruslar’ın artık Ortodoks kiliselerinin Hıristiyanlığın son kalesi olduğuna inanmaları

            Bizans imparatorlarının Roma imparatoru oldukları iddiasının sona ermesi

Aragon Kralı Fernando ile Kastilya Kraliçesi Isabel’in evlenmesi

1456-1461 Trabzon Pontus Rum Devletinin Osmanlılar’a bağlanması ve fethi

1475    Kırım Hanlığı’nın Osmanlı hâkimiyetine girmesi

1479    Aragon ve Kastilya krallıklarının birleşmesi

Haçlı ruhunun kıta ötesi Müslümanlar üzerine yoğunlaşmasında ikinci dönemin başlaması

1480    Deniz gâzilerinin Osmanlı himayesi altına alınması ve İspanya’da Endülüs Nasrîler ya da Benî Ahmer Devleti üzerindeki İspanyol tazyikini azaltmak amacıyla Türk deniz gâzilerinin İtalya’da Napoli Krallığı, Sicilya ve Malta üzerinde baskılarını artırmaları, Batı Akdeniz kapılarını zorlamaları

Rodos Şövalyelerinin İspanyol himayesi altına alınması

1482-1495 Cem Sultan’ın Rodos’a kaçması-ölümü

1484    Mısır Memlukleri ile Osmanlılar arasında savaş

1485    1480’de Osmanlıların Otranto fethi ardından, İspanya himayesinde bulunan Napoli’ye her zaman yeni Türk taarruzu korkusu içinde yaşayan İspanyolların, 1485 yazında yeni Türk saldırısı olmayacağını anlamaları üzerine, Gırnata’ya karşı kuşatma hareketini şiddetlendirme kararı alması ve bu yüzden gelişebilecek bir Türk saldırısına karşı savunma tedbirlerini artırması

Rûnde’nin (Ronda) kaybı

1486    Levşe’nin (Loja) kaybı

1487    Mâleka (Malaga) ve el-Meriye’nin (Almeria) kaybı

            Kemal Reis’in Endülüslülere destek amacıyla çıktığı ilk seferi

1489    Bâse’nin (Basella) kaybı

1491    Mısır Memlukleri ile Osmanlılar arasında savaş

1492 (2 OCAK) ENDÜLÜS’TE İSLAM HÂKİMİYETİNİN SONA ERMESİ VE SON EMÎR EBÛ ABDULLAH’IN ÜLKESİNİ TERK ETMESİ

Kristof Kolomp’un yani Avrupalıların Amerika kıtasını keşfi

1498    Vasco de Gama’nın yani Avrupalıların okyanusu aşması

1499    Navarin Osmanlı deniz zaferi

1501    İspanyollarca Morisko diye adlandırılan Endülüs Müslümanlarına (Müdeccenler) ya Katolikliğe girmeleri ya da İspanya’yı terk etmeleri konusunda baskı uygulanmaya başlanması

1505    Kemal Reis’in Endülüslülere destek amacıyla çıktığı ikinci seferi

1516-1517 Osmanlılar’ın Memlükler’i ilhak etmesi ve Hilâfet Makamı’nın Osmanlılara geçmesi, bu suretle Osmanlıların İslam Dünyası üzerinde nüfuz tesis etmeleri

1519    İspanya Kralı Karlos’un Kutsal Roma-Germen İmparatoru seçilmesi, bu suretle Roma ve Hıristiyan Dünyası üzerinde İspanyol nüfuzunun gerçekleştirilmesi

1520    Yavuz Sultan Selim’in ölümü ve Kanuni Sultan Süleyman’ın tahta geçmesi

1521    Belgrad’ın fethi

1522    Rodos’un fethi

1526    Endülüslüler’in Belensiye’den kovulmaları

1526-1529   Mohaç Zaferi-Budapeşte’nin fethi

1532    Kanuni’nin Alaman Seferi

1533    Barbaros Hayreddin Paşa’nın Osmanlı Kaptan-ı Deryâ’sı olması ve Tunus’u fethi

1536    Osmanlılar’ın Fransızlar’a ticarî imtiyazlar (kapitülasyonlar) vermesi

1538    Kuzey Moldovya’nın Osmanlılar tarafından fethi

            Preveze Deniz zaferi ile Türklerin denizlerdeki üstünlüğü ele geçirmeleri

Denizlerde Türk üstünlüğünü kabul etmek zorunda kalan İspanya’nın Cebelitârık Boğazı ve ülke sahillerini Türk saldırılarına karşı koruma gayreti içine girmesi

1541    Macaristan’ın Osmanlılar tarafından fethi

1543    Osmanlı-Frank donanmasının Nis’i (Nice) fethi

1546    Barbaros Hayreddin Paşa’nın vefatı

1552    Hürmüz’de Portekizlilere karşı başarısızlık

1556    V. Karlos’un ölümü ve yerine oğlu II. Filip’in kral olması

1560    Cerbe’yi işgal eden İspanyollar’a karşı Piyâle Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun zafer kazanması ve şehri geri alması

1565    Osmanlılar’ın başarısız Malta kuşatması

1566    Zigetvar kuşatması ve Kanuni’nin ölümü

1568    Endülüslüler’in Şârât dağları civarında ayaklanmaları, son büyük ayaklanma

1570    Kıbrıs’ın Osmanlılar tarafından fethi

1571    Osmanlılar’ın İnebahtı deniz savaşında yenilgiye uğraması

1575    Tunus’un İspanyollardan kesin olarak alınması

1579-1580 Osmanlılar tarafından İngilizlere ticarî imtiyazlar verilmesi

1587    Tarihçi İbn Kemal tarafından Türk-İspanyol barışı teşebbüslerinin İngiltere ve Fransa lehine önlenmesi

1588    İspanyol “Yenilmez “Armadası”nın İngiltere sahillerinde İngiliz donamasına yenilmesi ve bu suretle İspanya deniz üstünlüğünün sona ermesi

1598    II. Filip’in ölümü ve yerine oğlu III. Filip’in kral olması

1602    İran Şahı I.Abbâs’ın İspanya-Portekiz Kralı Filip ve alman İmparatoru Rudolf ile Osmanlılar’a karşı ittifak yapması

1609    İspanya Kralı III.Filip’in Endülüslüler’in tamamını ülkeden kovma kararı

1645    Osmanlıların Girit’i fethetmeleri üzerine Papa öncülüğünde oluşturulan Müttefik Haçlı Gücüne İspanya’nın da katılması

1664    Kanije Savaşına İspanya’nın katkı sağlaması

1665    Sen Gotar Savaşına İspanya’nın katkı sağlaması

1683    İkinci Viyana Kuşatması

1684    Mora Savaşına İspanya’nın katkı sağlaması

1699    Karlofça Barış Antlaşması

1787    Tarihçi Ahmed Vâsıf Efendi’nin İspanya Sefîri olması ve Türk-İspanyol barış antlaşmasının gerçekleştirilmesi